Türkiye’ deki Evlilik Türleri

Atatürk üniversitesi öğretim elemanlarından Yar. Doç. Dr. Lütfi Sezen Türkiye de yaygın olan 30 tür evliliği araştırdı. Oldukça ilginç evlilik tarzları şöyle:

1 . Görücü usulüyle evlenme: Gelenekselliğin ağır bastığı yörelerde görülen evlenme şekli. Bunda kız seçmek, evlenecek gencin annesi, babası ile gencin kızı istemeye gitmesiyle başlar.
2 . Kız kaçırma: Ailelerin evliliğe karşı çıkması durumunda kız kaçırma olayı gerçekleşir. Erkek kızı kaçırır ve düğün gerçekleşmez.
 

 

 


3 . Başlık parasıyla evlenme: Başlık, evlenecek gencin kız tarafına ödediği paradır. Bu para yanında; altın, ev, tarla da verilebilir. Doğu ve Güneydoğu da yaygın olan başlık parası üzerinde yapılan pazarlığın sonuçlanmasına başlık kesme denir. Başlık, kadını alınıp satılabilen mal olarak görür.
4 . Oturak alma evlilik: Erkeğin kızı zorla kaçırması yanında, kızın bohçasını alarak oğlan evine gidip oturmasıdır.
5 . Baş örtüsü kaçırma yoluyla evlilik: Hakkâri, Van, Ağrı ve Erzurum’un ilçelerinde rastlanılan bu evliliğin gerçekleştirilmesinde; kıza ait bir eşyanın kaçırılması, kızı kaçırmakla eş tutulur.
 

6 . Beşik kertme evliliği: Birbirini çok seven eş-dost, yakınlar, çocukları beşikteyken, beşiklerine birer kertme vurarak nişanı gerçekleştirilir.

7 . Tay geldi evlilik: Dul bir kadının, eski kocasından olan çocuklarını da alarak dul bir erkekle ya da dul bir erkeğin eski karısından olan çocuklarını alarak dul bir kadınla yaşamasından doğan evliliktir. Kadın veya kocanın yanında getirdikleri çocuklar, ‘tay geldi’ olarak adlandırılırlar.

8 . Kuma getirme evliliği: Doğu ve Güneydoğu nun kırsal kesimlerinde devam eden evlilik türüdür. Bu gibi evlenmelerde ilk kadın, sonradan gelenin yanında ikinci plana düşer.

9 . Berdel evliliği: Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da görülür. Başlık sorununu ortadan kaldıran bu tür evlilik; hem kızı hem de oğlu bulunan iki ailenin, karşılıklı olarak hem kızlarını hem de oğullarını evlendirmeleriyle gerçekleştirilir.

10 . Kepir evliliği: Evlenmek isteyen fakat başlık ve düğün masraflarını karşılayacak kadar paraları olmayan ya da ailelerin çıkardıkları zorluklardan çekinen bekâr iki arkadaş, kız kardeşlerini kendi aralarında değiştirirler.

11 . Ölen kardeşin karısıyla evlenme : Törelerden kaynaklanan bu evlilik türü, namus gitmesin anlayışıyla gerçekleştirilir. Ölen kardeşin karısı, bekâr olan erkek kardeşle evlendirilir veya evli olan erkek kardeşin ikinci eşi olur.

12 . Baldızla evlilik : Dul kalan kocanın, eşinin ölümünden sonra baldızıyla evlenmesidir. Öksüz kalan çocuklara üvey anne olarak seçilen teyzenin daha hoşgörülü davranabileceği düşüncesi bu evlenme biçiminin tercih edilir
13 . İçgüveyi evliliği: Erkek çocuğu olmayan, ekonomik durumu iyi bazı aileler, kızı dışarı verme yerine, damadı içgüveyi olarak eve almaktadırlar.
14 . Yetim evliliği: Anne ve babası ölmüş, kardeşleri olmayan bir delikanlı veya kızın, ileride kimsesiz kalmaması için yakın akrabalarından biriyle evlendirilmesidir.

 

15 . Yakın akraba evliliği: Türkiye’de evli çiftlerin yaklaşık dörtte birinin akraba ve eşlerin yüzde 80’inin kardeş çocukları oldukları belirtilmektedir.

16 . Oldu bitti evlilik: Bir oldu bitti sonucu, bir kişinin diğerini evliliğe zorladığı evliliktir. Kızın erkeğin zayıf tarafını yakalayıp onunla ilişkiye girmesi veya erkeğin kızın zayıf tarafını yakalayıp iğfal etmesi sonucunda bu yola başvurulmaktadır.

17 . Para karşılığı evlenme: İlköğretim çağındaki çocukların okula gönderilmeyerek veya okuldan alınarak para karşılığında evlendirilmesidir.
18 . Kan parası karşılığı evlenme: Doğu ve Güneydoğunun kırsalında, öldürülen kişinin kan bedeli olarak para, altın, ev ve tarla yanında kız verildiği de görülmektedir.
19 . Tanışıp anlaşarak evlenme: Büyük kentlerde ve eğitim düzeyinin yükseldiği çevrelerde en yaygın olan evlenme türüdür. Kız ve erkek belli bir süre arkadaşlık yaparak birbirlerini tanırlar ve evlenirler.
20 . Çok eşli evlilik: Cumhuriyetten sonra yasaklanmış ama eğitim düzeyi düşük kırsal kesimlerde devam etmektedir.

 

21 . Anlaşmalı evlilik: Dul kalan kadın veya erkeklerin yaşlılık döneminde gerçekleştirdikleri evlenme biçimidir. Yaşlı erkeğin bakımı için muhtaç dul veya evlenmemiş bir kadınla anlaşılarak dini nikah yapılır. Nikâhlanan kadına para ve altın gibi ekonomik destek sağlanılır.
22 . Rastlantı evliliği: Rastlantı sonucu gerçekleştirilen evliliktir. Arkadaş, eş dost, akraba evinde karşılaşma, telefon konuşması sırasında sesten etkilenme, gözden, bacaktan göğüsten etkilenme gibi nedenlerle bu evliliğe kısa bir sürede karar vermektedir.

23 . Tercihli evlilik: Bu tür evlilik, genellikle ana baba, büyükanne, büyükbaba gibi aile büyüklerinin onayı ile gerçekleştirilmektedir. Genellikle komşu ve yakın akraba grupları arasında gerçekleşir.
24 . Yabancıyla evlilik: Yurtdışında çalışanların gerçekleştirdikleri evlenme şeklidir. Bu evlilik, yabancıdan kız alma veya yabancıya kız verme şeklinde görülmektedir.
25 . Farklı mezhep evliliği: Evliliklerin gerçekleştirilmesi sırasında karşılaşılan engellerin başında din ve mezhep farklılıkları gelmektedir.

26 . Metres edinme evliliği: Her türlü bakım ve masrafı üstlenilen başka bir evde ikame ettirilen ikinci bir kadınla sürdürülen gayr-i meşru ilişkidir.

27 . Muta evliliği: Geçici bir süre için yapılan evliliktir. Daha çok İran’da uygulanan bu evlenme biçiminin, Türkiye’de de bazı çevrelerde gerçekleştirilir.


28 . Öç alma karşılığı evlenme: Aralarında kan davası bulunan aileler, karşı tarafın onurunu incitip saygınlığını zedelemek amacı ile bu yola başvurur.
29 . Dış güveyi evliliği: Son günlerde, bir Japon televizyonunun çöpçatan aracılığı ile Türkiye’ye eş seçmeye gelen Kuni Nakazon’a gösterilen aşırı ilgi, Türk erkeklerinin dış güveyilik konusuna ilgi duyduğunu ortaya çıkardı.
30 . İlan yoluyla eş seçme: Gazete, dergi, televizyonların sayfalarına ve internete ilan vererek eş seçme yoluna gidildiği sıkça görülmektedir.

 

 

 

 

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>